Trong những triết lý phổ biến của Trung Hoa, “vật cực tất phản” có vai trò quan trọng, được nhiều người xem như “kim chỉ nam” để đạt đến lối sống cân bằng, an hòa và thảnh thơi hơn. Chúng ta hãy thử tìm hiểu triết lý sống này có gì đáng để học hỏi và áp dụng nhé.
Mọi sự đều có giới hạn
Câu thành ngữ “vật cực tất phản” vốn được trích từ quyển “Đạo đức kinh” – quyển sách 5.000 chữ kết tinh một đời trí huệ của Lão Tử (nhà triết học lẫy lừng, người sáng lập Đạo giáo của Trung Hoa). Câu nói này có nghĩa là một vật hoặc một sự việc khi đi đến điểm cực độ trong giới hạn thì sẽ phản đảo lại. Lão Tử cũng từng giảng: “Vật tráng tắc lão”, tức là vật quá lớn mạnh thì ắt sẽ già và đi đến diệt vong. Tương tự, khi ta rót đầy cốc nước mà vẫn tiếp tục rót thì chắc chắn nước sẽ tràn ra ngoài. Hay khi thành công đến đỉnh điểm mà không hiểu cách gìn giữ, cứ mãi tự đắc, chủ quan thì sẽ nhanh chóng rơi xuống kết cục thất bại.
Dĩ nhiên, cái gì quá cũng đều không tốt. Vì vậy, việc gì cũng nên chú ý giữ chừng mực, đừng quá tính toán, đừng quá khoe khoang, cũng đừng quá tử tế…Mọi thứ đều nên có một giới hạn mới là tốt đẹp nhất.
Bên cạnh đó, triết lý này còn muốn khuyên bảo con người đừng tuyệt vọng vào những lúc khó khăn nhất, vì có thể hy vọng đang ở ngay trước mắt. Khi nghịch cảnh đi đến cuối cùng, đạt đến mức cực điểm thì sẽ chuyển sang hướng tích cực hơn. Khi vận xấu đi đến cực điểm thì vận may sẽ đến. Vì vậy, sống đừng ngại gian khó, mà hãy xem nghịch cảnh như cơ hội tốt để tôi luyện bản thân.
Vận dụng vào đời sống thực tế
Là một triết lý sống bao hàm ý nghĩa nhân sinh to lớn, nhưng “vật cực tất phản” không khó để chúng ta áp dụng vào những hoạt động sống hàng ngày. Chúng ta có thể sống cân bằng, hài hòa, nhẹ nhàng và thư thái hơn nhờ áp dụng những nguyên tắc dưới đây.
Ăn không quá no
Đời sống sung túc, hiện đại đã tạo điều kiện cho chúng ta ăn những gì mình yêu thích dễ dàng hơn bao giờ hết. Nhưng hãy chú ý đừng ăn quá nhiều, vì việc này sẽ khiến hệ tiêu hóa làm việc cật lực hơn và về lâu dài sẽ gây hại cho cơ thể. Ngoài ra, ăn quá no còn khiến cơ thể nạp nhiều năng lượng dư thừa, dẫn đến tăng cân và nguy cơ mắc các bệnh cao huyết áp, mỡ trong máu, xơ vữa động mạch…
Hiểu rõ điều này, giới quý tộc Trung Hoa thường giáo dục con cháu “ăn cơm chỉ ăn no 7, 8 phần”, không chỉ để kiểm soát vóc dáng mà còn để rèn luyện ý chí. “Ăn” là hoạt động cơ bản nhất trong sinh hoạt hàng ngày, cũng là thứ rất khó kiểm soát. Nếu muốn làm chủ cuộc đời của mình, hãy bắt đầu từ việc “kiểm soát cái miệng” trước.
>>> Bài viết có liên quan: Đừng để bản thân phải khổ sở vì ăn không đúng cách
