Âm nhạc không chỉ để lắng nghe, mà nó còn là món ăn tinh thần giúp chúng ta ta tìm thấy niềm vui, hay thắp lên nguồn cảm hứng trong cuộc sống. Không những thế, y học hiện đại còn chỉ ra rằng âm nhạc cũng là liệu pháp giúp điều trị các chứng bệnh thần kinh và tâm lý cực kỳ hiệu quả. Hãy cùng tìm hiểu về liệu pháp này vì biết đâu đây có thể là “cứu cánh” giúp chúng ta chữa lành tâm hồn và thể chất mà ta vẫn đang tìm kiếm bấy lâu.
Trị liệu bằng âm nhạc (Music Therapy) là gì?
Trị liệu bằng âm nhạc là một phương pháp trị liệu sử dụng các đặc tính cải thiện tâm trạng tự nhiên của âm nhạc để giúp mọi người nâng cao sức khỏe toàn diện. Trị liệu bằng âm nhạc thường bao gồm các hoạt động sau:
- Sáng tác các giai điệu
- Viết ra lời bài hát
- Ca hát
- Nhảy/ khiêu vũ
- Nghe nhạc
- Thảo luận về âm nhạc
Phương pháp trị liệu này có thể mang lại nhiều lợi ích cho những ai đang mắc chứng trầm cảm hoặc lo âu, đồng thời còn có thể hỗ trợ cải thiện chất lượng cuộc sống. Bất kỳ ai cũng có thể trải nghiệm và hưởng lợi với liệu pháp này, ngay cả khi họ không có kiến thức nền về âm nhạc.
Các loại hình trị liệu bằng âm nhạc
Trị liệu bằng âm nhạc có thể là quá trình mang tính chủ động (chúng ta tự sáng tác ra bản nhạc) hoặc bị động (chúng ta lắng nghe âm nhạc và đưa ra phản hồi). Ở một số trường hợp, nhà trị liệu sẽ kết hợp cả tương tác chủ động lẫn bị động với âm nhạc trong quá trình trị liệu.
Dưới đây là một số phương pháp trị liệu bằng âm nhạc mà chúng ta có thể dễ dàng tiếp cận:
Liệu pháp âm nhạc phân tích
Liệu pháp này khuyến khích chúng ta “đối thoại” với âm nhạc một cách ngẫu hứng thông qua việc ca hát hoặc chơi một loại nhạc cụ. Điều này sẽ giúp chúng ta “định hình” những suy nghĩ trong vô thức, sau đó suy ngẫm về nó và trao đổi với bác sĩ trị liệu.
Liệu pháp âm nhạc Benenzon
Liệu pháp này là sự kết hợp giữa một vài khái niệm trong phân tâm học và việc làm nhạc. Nói cách khác, Benenzon cũng chính là quá trình đi tìm “bản sắc âm nhạc” của chúng ta, thông qua việc mô tả những âm thanh bên ngoài phù hợp nhất với trạng thái tâm lý bên trong của bạn.
Liệu pháp âm nhạc nhận thức hành vi (CBMT)
Cách tiếp cận này là sự kết hợp giữa liệu pháp hành vi – nhận thức (CBT) với âm nhạc. Trong CBMT, âm nhạc được sử dụng nhằm củng cố hay điều chỉnh một số hành vi. Liệu pháp này có cấu trúc rõ ràng, không mang tính ngẫu hứng và có thể bao gồm các hoạt động như nghe nhạc, nhảy, ca hát hoặc chơi một nhạc cụ.
Liệu pháp âm nhạc cộng đồng
Liệu pháp này tập trung vào việc sử dụng âm nhạc như một cách để tạo ra những thay đổi ở cấp độ cộng đồng. Liệu pháp âm nhạc cộng đồng thường được thực hiện theo nhóm và đòi hỏi các thành viên phải nhiệt tình tham gia.
Liệu pháp âm nhạc Nordoff-Robbins
Hay còn được gọi là liệu pháp âm nhạc sáng tạo, thường liên quan đến việc chơi một nhạc cụ (có thể là trống hay chũm chọe) trong khi nhà trị liệu cũng chơi một loại nhạc cụ khác song song lúc đó. Quá trình sáng tác ngẫu hứng khi sử dụng âm nhạc như một “chất xúc tác” giúp kích hoạt khả năng thể hiện bản thân của mỗi người.
Liệu pháp Bonny về hình ảnh và âm nhạc có hướng dẫn (GIM)
Hình thức trị liệu này sử dụng âm nhạc cổ điển như một cách để kích thích trí tưởng tượng. Trong phương pháp này, chúng ta sẽ đưa ra lời giải thích về những cảm xúc, cảm giác, ký ức và hình ảnh mà bản thân cảm nhận khi đang nghe nhạc.
Trị liệu tâm lý bằng thanh nhạc
Với phương pháp này, chúng ta sử dụng các bài tập thanh nhạc, âm thanh tự nhiên và các kỹ thuật thở khác nhau để kết nối với cảm xúc và những thôi thúc từ trong nội tại. Liệu pháp này hướng tới việc tạo ra cảm giác kết nối sâu sắc với bản thân.
