Không ai trong đời không phải đối đầu với thất bại. Dạy trẻ về sự thất bại, về bản chất, là hướng dẫn trẻ cách vượt qua khó khăn để đi đến thành công. Bố mẹ vốn thường kì vọng cho trẻ sự thành công mà quên rằng để chạm đến vinh quang trẻ sẽ phải vượt qua rất nhiều thử thách. Và vai trò của những thử thách chính là tôi luyện để trẻ vững vàng hơn, bản lĩnh hơn nhưng với điều kiện: trẻ phải có hiểu biết đúng về những lần vấp váp.
Có một “cố tật” trong giáo dục gia đình là khi trẻ còn nhỏ thường được bố mẹ bảo bọc, chở che thì với mỗi lần trẻ gặp chuyện không như ý, bố mẹ thường “giúp” con đổ lỗi cho một đối tượng nào đó: tại cái ghế, tại cái bàn, tại ai đó không chiều ý con,… Từ đó, với mỗi ngày lớn lên, trẻ không quen với việc nhận trách nhiệm về sự thất bại mà quen đổ lỗi cho mọi thứ xung quanh.
Trẻ rồi sẽ (phải) lớn, phải nỗ lực thực hiện mục tiêu đời mình, sẽ ít nhất một lần đối mặt với thất bại. Bố mẹ cần làm sao để trẻ đối diện với thất bại? để trẻ đứng lên sau vấp ngã? để trẻ được tiếp thêm động lực, đứng lên làm lại từ đầu? để trẻ hiểu thất bại đáng giá như thế nào?
Đối diện và thừa nhận thất bại
Cho trẻ nhìn thẳng vào vấn đề “Con đã thất bại ở lần này” và “Điều này không có nghĩa là con chẳng bao giờ thành công, thất bại ở đâu, đứng lên ở đó và làm lại”. Thay vì né tránh do nghĩ rằng “Con đang buồn lắm” thì hãy cho trẻ nhận ra trách nhiệm của bản thân. Những thất bại mang tính phổ biến của trẻ là những thất bại liên quan đến việc học, tham gia một cuộc thi hay cố gắng hoàn thiện một kế hoạch gì đó,… Bố mẹ rất dễ dàng phát hiện ra biểu hiện thất bại ở con. Con thường không muốn ăn, trốn trong phòng, trở nên cáu gắt và thậm chí là mắt đỏ hoe vì khóc, vì quá bực tức. Nguyên nhân có thể là vì thành tích học tập không cao do trẻ đã chủ quan trong việc tính toán, bỏ qua 1 kiến thức mà bản thân cho là không quan trọng,… Hãy cứ để trẻ đối diện với cảm xúc tại thời điểm đó. Sau khi quan sát trẻ đã bình ổn về thái độ, hành vi hãy từ tốn hỏi trẻ về nguyên nhân và cho trẻ tự đánh giá vấn đề để thừa nhận những sai lầm của mình. “Con có hài lòng với kết quả đó không? Tại sao vậy?”, “Nếu khắc phục chỗ nào thì kết quả này có thể tốt hơn?”,… những câu hỏi dạng khai thác vấn đề này được thực hiện khi bố mẹ dắt trẻ ra khỏi nhà để thư giãn, giải trí và lấy lại tinh thần sẽ rất cần thiết để trẻ đối diện với sự thất bại của mình.
>>> Có thể bạn quan tâm: Cha mẹ nên làm gì để giúp trẻ vượt qua những khó khăn đầu đời?
