Hedging là gì? Hiểu đúng để hạn chế rủi ro khi đầu tư hiệu quả

Trong chứng khoán, việc đầu tư một lĩnh vực nào đó đều có 2 mặt lợi và hại. Bạn có thể dễ dàng đạt được lợi nhuận trong thời gian ngắn, nhưng vẫn có nguy cơ đối mặt với những rủi ro bất ngờ dẫn đến thua lỗ. Vì thế, để phòng ngừa rủi ro, các nhà đầu tư cần tìm hiểu Hedging là gì và những lưu ý quan trọng để sử dụng nghiệp vụ Hedging hiệu quả trong bài viết sau.

Tìm hiểu Hedging nghĩa là gì?

Hedging (phòng vệ giá) là phương pháp giúp hạn chế rủi ro, thiệt hại cho danh mục đầu tư khỏi nguy cơ biến động giá xuống mức thấp nhất có thể khi thị trường diễn biến xấu hoặc không như kỳ vọng. Vậy về mặt kỹ thuật Hedging trong chứng khoán là gì?

Theo đó để Hedging các nhà giao dịch cần mở một vị thế ngược lại với vị thế đang nắm giữ đối với tài sản. Trong trường hợp tài sản biến động ngược lại so với kỳ vọng, tại vị thế Hedging sẽ có lợi nhuận và phần lợi nhuận này được bù đắp vào khoản lỗ của vị thế ban đầu.

Nghiệp vụ Hedging sẽ do các nhà đầu tư quyết định và mức độ phòng ngừa rủi ro cũng sẽ tùy thuộc vào chiến lược đầu tư chứng khoán của mỗi người.

Các chiến lược Hedging phổ biến hiện nay

Để áp dụng Hedging phòng ngừa rủi ro mang lại hiệu quả, người dùng có thể tham khảo các công cụ dưới đây:

Hedge bằng công cụ phái sinh

Phương pháp Hedge bằng công cụ phái sinh là công cụ dùng để Hedge danh mục đầu tư, vì mối liên hệ tương quan về giá của phái sinh và tài sản cơ sở. Các sản phẩm của phái sinh đó là hợp đồng kỳ hạn, hợp đồng tương lai và hợp đồng quyền chọn. Nhà đầu tư có thể dùng các hợp đồng phái sinh này để xây dựng chiến lược đầu tư mà ở đó khoản lỗ trong danh mục đầu tư được giảm thiểu hoặc bù đắp từ vị thế phái sinh tương đương.

• Hợp đồng kỳ hạn: Đây là hợp đồng trao đổi giữa hai bên để mua hoặc bán tài sản vào một thời điểm nhất định cùng mức giá cụ thể. Bao gồm các loại hợp đồng cho hàng hóa và tiền tệ.
• Hợp đồng tương lai: Là hợp đồng tiêu chuẩn trên sàn giao dịch giữa hai bên để mua hoặc bán tài sản theo mức giá và số lượng đã được thỏa thuận trước đó vào một ngày nhất định trong tương lai. Công cụ này sẽ bao gồm các hợp đồng khác nhau như hợp đồng tương lai tiền tệ, hợp đồng tương lai chứng khoán,...
• Hợp đồng quyền chọn: Hợp đồng quyền chọn là một công cụ phái sinh tài chính cho phép người nắm giữ nó có quyền được bán hoặc mua một hàng hóa hoặc tài sản tài chính vào một ngày trong tương lai với mức giá đã xác định trước.

Mặc dù hợp đồng tương lai, kỳ hạn và quyền chọn là những sản phẩm phái sinh thường được sử dụng trong Hedge danh mục chứng khoán. Tuy nhiên, hiện nay thị trường chứng khoán Việt Nam chỉ cung cấp 2 sản phẩm phái sinh tương lai là hợp đồng phái sinh chỉ số VN30 và hợp đồng phái sinh trái phiếu chính phủ.

Ví dụ: Bạn thực hiện việc mua một nhóm những cổ phiếu trong rổ cổ phiếu VN30, với kỳ vọng giá các cổ phiếu trong danh mục sẽ gia tăng. Tuy nhiên, tại thời điểm đó có một số thông tin bất lợi cho thị trường xuất hiện, bạn nghĩ danh mục mình sẽ có khả năng giảm giá, do đó bạn tạo vị thế bán hợp đồng tương lai VN30. Theo đó, vị thế bán sẽ tạo ra lợi nhuận khi thị trường suy giảm bù đắp lại cho thua lỗ trong danh mục cổ phiếu ban đầu của bạn.

Hedge bằng cách đa dạng danh mục

Sử dụng chiến lược Hedge để phòng ngừa rủi ro danh mục đòi hỏi bạn phải tính toán kỹ lưỡng và tốn khá nhiều chi phí. Tuy nhiên, bạn có thể áp dụng đa dạng hóa danh mục để giảm thiểu rủi ro danh mục hiệu quả.

Ví dụ: Bạn đang sở hữu cổ phần của doanh nghiệp chế biến nông sản và nguồn nông sản là nguyên liệu đầu vào. Bạn dự đoán rằng giá nguồn nông sản trong thời gian tới sẽ tăng, làm gia tăng chi phí của doanh nghiệp, khiến lợi nhuận giảm và ảnh hưởng không tốt đến giá cổ phiếu của doanh nghiệp.

Lúc này, bạn thực hiện việc mua vào cổ phiếu doanh nghiệp nông sản để đa dạng hóa danh mục và ngừa rủi ro giảm giá của cổ phiếu nông sản. Nếu giá cổ phiếu nông sản tăng thì bạn sẽ hưởng lợi từ giá nông sản tăng đó và bù đắp lại thua lỗ của doanh nghiệp chế biến nông sản.

Lưu ý: Chiến lược này tuy dễ thực hiện nhưng lại có nhiều đánh đổi, vì có thể 2 cổ phái mà bạn đang sở hữu để Hegde sẽ biến động ngược chiều nhau. Theo đó, cả 2 cổ phiếu vẫn có thể giảm nếu ảnh hưởng từ nền kinh tế hoặc những lý do khác.

Phương pháp Hedging được ứng dụng thế nào trong thị trường tài chính?

Hedging được sử dụng nhiều trong các giao dịch tài chính, cụ thể đó là chứng khoán, ngoại hối và hàng hóa.

Thị trường chứng khoán

Hedging trong thị trường chứng khoán phổ biến nhất là ở hợp đồng quyền chọn và hợp đồng tương lai.

Ví dụ: Có một nhà đầu tư sở hữu 3.000 cổ phiếu A với mức giá 70.000đ/cổ phiếu. Nhà đầu tư sẽ dùng Hedging cho hợp đồng quyền chọn để giảm thiểu rủi ro nếu thị trường biến động, giá cổ phiếu giảm.

Theo đó, nhà đầu tư sẽ mua 1 quyền chọn bán 3.000 cổ phiếu A với mức giá 65.000đ/ cổ phiếu, phí 3.000đ/cổ phiếu. Khi đáo hạn, có thể xảy ra hai tình huống như sau:

• Giá cổ phiếu giảm như dự đoán, chỉ còn 50.000đ/cổ phiếu, lúc này nhà đầu tư sẽ thực hiện quyền chọn bán 3.000 cổ phiếu. Như vậy, nhà đầu tư đó chỉ lỗ 70.000 - 63.000 = 8.000đ/cổ phiếu thay vì lỗ 70.000 - 50.000 = 20.000đ/cổ phiếu. Như vậy, nhà đầu tư đã giảm rủi ro thua lỗ từ 20.000đ xuống còn 8.000đ.
• Trường hợp giá cổ phiếu A không giảm mà tăng lên mức 75.000đ/ cổ phiếu. Nhà đầu tư sẽ không lựa chọn Hedging thông qua hợp đồng quyền chọn để quyết định bán cổ phiếu chốt lời theo cách thông thường.