Não là cơ quan trung tâm điều khiển toàn bộ cơ thể chúng ta, từ suy nghĩ đến hành động. Tuy uy quyền là thế, não bộ cũng chịu ảnh hưởng bởi kha khá yếu tố từ nội tại cho đến ngoại cảnh như sức khỏe, tuổi tác, nội tiết tố, chế độ ăn uống, sự căng thẳng… Những điều này đều có thể dẫn đến sự thay đổi và xuống cấp trong sức khỏe não bộ của chúng ta.

Những giai đoạn sức khỏe của não bộ

Tiến sĩ Barbara Jobst, giáo sư thần kinh học tại Trường Y Geisel thuộc Đại học Dartmouth cho biết: “Sức khỏe não bộ là một phần của sức khỏe nói chung và của các hoạt động tinh thần nói riêng.” Tiến sĩ Barbara nói thêm rằng hiểu được cách thức vận hành của não bộ ở những giai đoạn khác nhau của cuộc đời sẽ giúp chúng ta thực hiện những thay đổi để gìn giữ bộ não được khỏe mạnh hơn. Bởi lẽ, sức khỏe của não bộ cũng có thể được tăng cường nếu ta dành sự chăm sóc và luyện tập đúng cách. 

Trước 40 tuổi: Giai đoạn “xuân thì” của não bộ

Nói một cách ví von, não cũng như một “con người” thu nhỏ: Có giai đoạn sơ sinh, phát triển theo năm tháng và đạt đến độ “xuân thì” rực rỡ nhất trong 35 năm đầu tiên. Bộ não của bạn có thể hoạt động mạnh mẽ nhất trong độ tuổi 30. Nhiều người sẽ đạt đến đỉnh cao nhận thức của họ vào khoảng tuổi 35. Song, từ năm 35 trở đi cũng đánh dấu mốc mà não bộ bắt đầu bước vào giai đoạn lão hóa, não bộ có thể bắt đầu thu nhỏ lại dần, giảm thể tích do tế bào chết đi tự nhiên.

Khi bước sang tuổi 40, chúng ta có thể gặp khó khăn hơn trong việc ghi nhớ thông tin mới, chẳng hạn như tên của đồng nghiệp mà bạn đã gặp vào tuần trước hoặc tên một nữ diễn viên mà ta vừa xem trên tivi hôm qua.

Chăm sóc để não bộ luôn “khỏe đẹp” theo thời gian

Giai đoạn từ 50 đến 60 tuổi: Thời kỳ mãn kinh khiến sức khỏe não bộ bị ảnh hưởng

Giai đoạn từ tiền mãn kinh cho đến mãn kinh đem đến nhiều vấn đề trong sức khỏe dành cho các chị em. Bên cạnh các vấn đề sức khỏe về thể chất và tinh thần, chị em còn phải đối mặt với nguy cơ giảm sút trí nhớ. Mức độ hormone dao động có thể khiến phụ nữ mãn kinh gặp phải các triệu chứng thần kinh như sương mù não, có thể khiến cuộc sống hàng ngày trở nên khó khăn.

Sự thay đổi nội tiết tố trong thời kỳ mãn kinh cũng có thể làm tăng nguy cơ liên quan đến bệnh Alzheimer (một bệnh lý về não tác động đến trí nhớ, suy nghĩ và hành vi). Phụ nữ chiếm khoảng 67% bệnh nhân Alzheimer ở ​​Hoa Kỳ. Tiến sĩ Rudy Tanzi, giáo sư thần kinh học tại Trường Y Harvard và là đồng giám đốc của Trung tâm Sức khỏe não bộ McCance cho biết: “Khi phụ nữ già đi, của họ giảm nhanh hơn so với nam giới.” Nhận thức tổng quát hay nhận thức toàn cầu là một tiêu chí được đánh giá dựa trên phương pháp ACE-R, đánh giá năm lĩnh vực nhận thức bao gồm trí nhớ, ngôn ngữ, khả năng định hướng và chú ý, khả năng nói trôi chảy, khả năng nhận thức không gian.

Sức khỏe não bộ ở độ tuổi 60 trở lên: Những thay đổi liên quan đến tuổi tác trở nên rõ ràng

Mặc dù ước tính có khoảng 5,8 triệu người Mỹ từ 65 tuổi trở lên mắc bệnh Alzheimer, nhưng căn bệnh này (cùng với các loại sa sút trí tuệ khác) không gắn liền với quá trình lão hóa thông thường. Dẫu vậy, việc sa sút trí tuệ là điều khó tránh khỏi khi về già. Phần lớn phụ nữ ở độ tuổi 60 trở lên có thể nhận thấy rằng khả năng nhớ tên và tìm từ của họ chậm hơn so với trước đây, cũng như gặp khó khăn hơn trong việc tập trung hoặc làm nhiều việc cùng lúc.

Tập luyện cho não bộ

Dù quy trình lão hóa không thể ngừng lại, song mọi thứ đều có cách để cải thiện và chúng ta hoàn toàn có thể rèn luyện cho não bộ để duy trì sức khỏe thần kinh bền bỉ, dẻo dai khi tuổi xế chiều. Hãy tìm hiểu những liệu pháp để duy trì một bộ não đẹp và khỏe mạnh dù ở bất kỳ giai đoạn nào nhé:

Các liệu pháp kích thích tinh thần

Thông qua nghiên cứu với chuột và con người, các nhà khoa học đã phát hiện ra rằng các hoạt động trí não kích thích các kết nối mới giữa các tế bào thần kinh và thậm chí có thể giúp não tạo ra các tế bào mới, phát triển tính "dẻo dai" của thần kinh và xây dựng chức năng dự trữ cung cấp hàng rào chống lại sự mất tế bào trong tương lai. Bất kỳ hoạt động kích thích tinh thần nào cũng sẽ giúp cải thiện trí não của chúng ta, miễn là nó khiến bản thân ta phải tư duy. Đọc sách, tham gia các khóa học, tìm hiểu một loại hình – bộ môn mới mẻ, giải câu đố ô chữ, chơi Sodoku… Sau một thời gian kiên trì, ta sẽ thấy những chuyển biến tích cực.

Xây dựng các kỹ năng mới trong suốt cuộc đời của chúng ta là một cách kích thích sự phát triển vô cùng tốt dành cho não bộ. Học cách chơi nhạc cụ, thậm chí học các quy tắc của trò chơi board-game mới hay đi du lịch đến một thành phố xa lạ - tất cả những điều này giúp giữ cho bộ não của chúng ta khỏe mạnh bằng cách liên tục tạo ra các kết nối mới giữa các tế bào não.

Vận động, vận động và vận động!

Vận động là yếu tố tiên quyết cho sức khỏe, bất kể đó là sức khỏe thể chất, tinh thần hay não bộ. Tập thể dục giúp tăng cường lưu lượng máu lên não, giúp máu tuần hoàn tốt hơn. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng nó có thể làm tăng kích thước của hồi hải mã, phần não chịu trách nhiệm về trí nhớ, tự nhiên co lại khi bạn già đi. Các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng khi bạn sử dụng chân trong các bài tập thể dục, não sẽ nhận được các tín hiệu thúc đẩy nó tạo ra các tế bào mới khỏe mạnh. Người khỏe, dáng đẹp, não “ngon” – ngại gì không tập!

Chăm sóc để não bộ luôn “khỏe đẹp” theo thời gian

Những giấc ngủ chất lượng

Giấc ngủ đóng vai trò vô cùng quan trọng đối với chúng ta. Để não hoạt động tối đa công suất vào ban ngày, ta buộc phải cho nó “tắt” để sạc pin vào ban đêm. Romie Mushtaq, MD, một nhà thần kinh học và chuyên gia y học tích hợp cho biết: “Ngủ là điều quan trọng nhất bạn có thể làm để thiết lập lại bộ não, cho phép nó chữa lành và phục hồi sức khỏe tâm thần. Nghiên cứu mới cho thấy rằng trong khi ngủ, não bộ đào thải các chất độc gọi là beta-amyloids có thể dẫn đến bệnh Alzheimer và các dạng sa sút trí tuệ khác.” Để ngủ ngon và sâu hơn, bạn có thể thử một số phương pháp như thiền, thư giãn cùng nhạc không lời, tắt tất cả các thiết bị điện tử ít nhất từ 60 phút trước khi đi ngủ.

>>> Có thể bạn quan tâm: Lấy lại năng lượng nhanh chóng cùng nhạc sóng não

Não cũng cần “ăn kiêng”

Thế nhưng chế độ ăn kiêng của não không phải giống như những gì bạn vẫn đang nghĩ. Theo một số nghiên cứu, chế độ ăn theo kiểu Địa Trung Hải đem lại nhiều chuyển biến tích cực cho sức khỏe và não bộ.

Theo chế độ ăn Địa Trung Hải, nhóm các thực phẩm nên ăn nhiều chính là: rau củ (gồm bông cải xanh, rau bó xôi, cải xoăn, hành tây, cà rốt, cải mầm Brussels...); trái cây (táo, chuối, cam, nho, lê, dâu tây...), quả hạch (hạnh nhân, quả óc chó, hạt điều, hạt chia, hạt macadamia, quả phỉ, hạt hướng dương, hạt bí ngô...), cây họ đậu (đậu xanh, đậu đỏ, đậu đen, đậu phộng, đậu gà...); ngũ cốc nguyên hạt (Yến mạch nguyên chất, gạo lứt, lúa mạch đen, đại mạch, bắp...); cá và hải sản; Dầu ô liu nguyên chất, dầu quả bơ... Giảm các thành phần như thịt đỏ, các sản phẩm từ sữa, đồ ngọt.

Chăm sóc để não bộ luôn “khỏe đẹp” theo thời gian

Đừng quên giữ kết nối xã hội

Thay vì dán chặt mình trên ghế sofa xem phim hay lướt mạng xã hội mỗi ngày, việc dành thời gian trò chuyện cùng mọi người đem đến những chuyển biến tích cực cho sức khỏe não bộ của chúng ta. Khi ta đang kết nối với mọi người, ta sẽ ít có khả năng bị trầm cảm hơn. Trầm cảm sẽ cản trở hiệu suất hoạt động của não bộ rất nhiều.

>>> Xem thêm:

Hiểu sâu hơn, chọn đúng hơn. Khám phá ngay

Tư vấn miễn phí gói bảo hiểm phù hợp

Hãy để lại thông tin bên dưới, chuyên viên tài chính Prudential sẽ liên hệ với bạn trong thời gian sớm nhất

Bài viết cùng chuyên mục

Hãy lắng nghe cơ thể để nhận biết sớm ung thư
Dấu hiệu sức khỏe

Hãy lắng nghe cơ thể để nhận biết sớm ung thư

02-10-2022
Tìm hiểu danh mục các bệnh hiểm nghèo được bảo hiểm hiện nay
Dấu hiệu sức khỏe

Tìm hiểu danh mục các bệnh hiểm nghèo được bảo hiểm hiện nay

17-06-2022
Thể dục thể thao nâng cao sức khỏe thể chất và tinh thần
Chăm sóc sức khỏe

Thể dục thể thao nâng cao sức khỏe thể chất và tinh thần

20-06-2022
Những lợi ích sức khỏe “không thể chối từ” của cà phê ủ lạnh
Dinh dưỡng

Những lợi ích sức khỏe “không thể chối từ” của cà phê ủ lạnh

04-01-2022
Cơ thể chúng ta hoạt động như thế nào trong 24 giờ?
Chăm sóc sức khỏe

Cơ thể chúng ta hoạt động như thế nào trong 24 giờ?

17-05-2021
Trẻ hóa làn da nhờ 10 loại thực phẩm bổ sung collagen
Dinh dưỡng

Trẻ hóa làn da nhờ 10 loại thực phẩm bổ sung collagen

21-06-2023
Nhận diện ngay 10 dấu hiệu ngộ độc thực phẩm và cách xử lý
Dấu hiệu sức khỏe

Nhận diện ngay 10 dấu hiệu ngộ độc thực phẩm và cách xử lý

31-12-2024
Nồng độ cồn trong máu: Hiểu đúng để bảo vệ sức khỏe
Chăm sóc sức khỏe

Nồng độ cồn trong máu: Hiểu đúng để bảo vệ sức khỏe

09-02-2022
10 bí quyết giúp ăn uống thoải mái mà không sợ tăng cân
Dinh dưỡng

10 bí quyết giúp ăn uống thoải mái mà không sợ tăng cân

27-07-2018
Giúp con đối diện với thay đổi sinh lý tuổi dậy thì
Sức khỏe cho con

Giúp con đối diện với thay đổi sinh lý tuổi dậy thì

27-07-2018
5 bí quyết để giữ không gian mát mẻ khi không có điều hòa
Chăm sóc sức khỏe

5 bí quyết để giữ không gian mát mẻ khi không có điều hòa

26-04-2022
Bảo vệ sức khỏe người thân từ việc giặt giũ mỗi ngày
Chăm sóc sức khỏe

Bảo vệ sức khỏe người thân từ việc giặt giũ mỗi ngày

02-06-2020
5 tuyệt chiêu lấy lại năng lượng sau những chuyến đi
Chăm sóc sức khỏe

5 tuyệt chiêu lấy lại năng lượng sau những chuyến đi

14-01-2019
Tự tin ăn món đường phố khi đi du lịch
Chăm sóc sức khỏe

Tự tin ăn món đường phố khi đi du lịch

16-06-2020
Tập trung tuyệt đối cho hiệu quả tuyệt đỉnh
Tập luyện

Tập trung tuyệt đối cho hiệu quả tuyệt đỉnh

29-11-2022
Làm sao để không gục ngã giữa chuyến đi dài?
Chăm sóc sức khỏe

Làm sao để không gục ngã giữa chuyến đi dài?

18-02-2020
Chăm sóc để não bộ luôn “khỏe đẹp” theo thời gian
Chăm sóc sức khỏe

Chăm sóc để não bộ luôn “khỏe đẹp” theo thời gian

30-11-2021
Trải nghiệm sức mạnh chữa lành và phục hồi của các loại mùi hương
Chăm sóc sức khỏe

Trải nghiệm sức mạnh chữa lành và phục hồi của các loại mùi hương

14-04-2022
9 bài tập thể dục dành riêng cho não
Tập luyện

9 bài tập thể dục dành riêng cho não

07-04-2020
Bài tập thể dục mang tên “việc nhà”
Tập luyện

Bài tập thể dục mang tên “việc nhà”

02-03-2020
Đừng để stress ảnh hưởng đến nhan sắc của bạn
Sức khỏe phụ nữ

Đừng để stress ảnh hưởng đến nhan sắc của bạn

30-07-2020
Nhóm thực phẩm nào giúp bổ não cho trẻ?
Sức khỏe cho con

Nhóm thực phẩm nào giúp bổ não cho trẻ?

27-07-2018
Đi tìm nguyên nhân khiến bạn “ăn cả thế giới” nhưng mãi vẫn không tăng cân
Chăm sóc sức khỏe

Đi tìm nguyên nhân khiến bạn “ăn cả thế giới” nhưng mãi vẫn không tăng cân

22-03-2021
Cách chăm sóc trẻ sơ sinh dành cho người lần đầu làm cha mẹ
Sức khỏe cho con

Cách chăm sóc trẻ sơ sinh dành cho người lần đầu làm cha mẹ

07-09-2024
8 cách giữ lại tuổi trẻ dù thanh xuân đã qua
Sức khỏe phụ nữ

8 cách giữ lại tuổi trẻ dù thanh xuân đã qua

08-10-2019
Vì sao thời tiết có thể khiến chúng ta trầm cảm?
Chăm sóc sức khỏe

Vì sao thời tiết có thể khiến chúng ta trầm cảm?

23-08-2022
Bí quyết giúp bạn tránh xa cảm cúm và cảm lạnh
Chăm sóc sức khỏe

Bí quyết giúp bạn tránh xa cảm cúm và cảm lạnh

13-09-2022
Chữa lành tâm trí thông qua việc thay đổi lối sống
Chăm sóc sức khỏe

Chữa lành tâm trí thông qua việc thay đổi lối sống

14-07-2022
Đừng chủ quan với u nang tuyến giáp
Dấu hiệu sức khỏe

Đừng chủ quan với u nang tuyến giáp

16-12-2022
Bảo vệ nguồn nước từ những hành động nhỏ mỗi ngày
Chăm sóc sức khỏe

Bảo vệ nguồn nước từ những hành động nhỏ mỗi ngày

18-03-2020
Thực đơn Eat clean 7 ngày: Mẹ chuẩn bị dễ, cả nhà ăn ngon
Dinh dưỡng

Thực đơn Eat clean 7 ngày: Mẹ chuẩn bị dễ, cả nhà ăn ngon

17-06-2025