Khi bước vào tuổi dậy thì, trẻ ở vào lứa tuổi chín muồi giới tính và trưởng thành các hệ thống sinh học khác. Giai đoạn này, ở bản thân trẻ diễn ra sự cải tổ rất mạnh mẽ và sâu sắc về cơ thể, về sinh lí. Đây được xem là giai đoạn phát triển nhanh thứ hai, sau giai đoạn sơ sinh. Và trong giai đoạn này, sự trưởng thành về mặt sinh dục là yếu tố quan trọng nhất của sự phát triển cơ thể.
Những biến đổi trong sự phát triển thể chất có ý nghĩa quan trọng đối với sự xuất hiện của những cấu tạo tâm lí mới. Chúng ta dễ dàng nhận ra các biểu hiện phức tạp trong cảm xúc của trẻ bởi những trạng thái cảm xúc tích cực và tiêu cực được thay thế nhau bộc lộ liên tục; tính cách, sở thích cũng có những bước chuyển rất mạnh mẽ khi các em đồng thời ý thức rất rõ và muốn khẳng định bản ngã của mình. Đây là thời kì diễn ra các biến động nhanh, mạnh, đột ngột, có những đảo lộn cơ bản về cả thể chất lẫn tâm lí. Do đó, dễ đẫn đến tình trạng mất cân đối nội tại ở trẻ, đồng thời cũng là thời kì chứa đựng nhiều mâu thuẫn trong sự phát triển của các em.
Với tất cả những đặc điểm đó, quan hệ giữa cha mẹ và con cái trong tuổi dậy thì cũng bắt đầu gặp phải những thách thức đáng kể. Con cái vô cùng cần những kinh nghiệm quý báu mà cha mẹ đã trải qua, nhưng đây là lứa tuổi thường xuyên diễn ra các mâu thuẫn, xung đột, khủng hoảng quan hệ giữa trẻ và người lớn - mà rõ nhất là với cha mẹ - từ đó, việc kết nối dễ dàng bị cản trở. Hậu quả là con cái thì tự xoay sở với những biến đổi đột ngột và mạnh mẽ của bản thân, còn cha mẹ thì cảm thấy lo âu vì khoảng cách giữa mình và con ngày càng lớn.
>>> Có thể bạn quan tâm: Con bạn có đang trở nên xa cách với gia đình không?
Vậy, đâu là cách thức để mối quan hệ con cái – cha mẹ vẫn diễn ra một cách ôn hòa, để cha mẹ thể hiện vai trò là bạn đồng hành, cùng con đối mặt với những chuyển biến sinh lý hết sức tự nhiên này?
Biết về thông tin của tuổi dậy thì ngay khi con… chưa dậy thì
Cha mẹ, đương nhiên đã có những trải nghiệm về tuổi dậy thì của chính mình. Nhưng, mỗi thời đại diễn biến của tuổi dậy thì là khác nhau. Bởi song song với sinh lý là những biến đổi tâm lý; cùng lúc với sự phát triển cá nhân là sự biến động của yếu tố lịch sử - xã hội. Vậy nên, những thông tin về cường độ phát triển, nhu cầu dinh dưỡng, chuẩn mực thẩm mỹ,… phải được cha mẹ liên tục cập nhật và cập nhật trước khi con bước vào tuổi dậy thì. Chính sự chuẩn bị này tạo nên một tâm thế sẵn sàng cho phụ huynh. Thực tế cho thấy, những hoang mang mà cha mẹ gặp phải khi con bắt đầu có những biểu hiện của sự chín muồi về giới tính (sinh lý lẫn tâm lý), cơ bản là do phụ huynh chậm trễ hoặc không có chủ đích chuẩn bị để “đón đầu sự phát triển của con”.
