Tầm soát ung thư vú bằng cách nào? 5 điều cần biết khi thực hiện

Theo báo cáo Globocan 2022, ung thư vú là căn bệnh có tỷ lệ mắc cao nhất trong các loại ung thư ở nữ giới, với 24.563 ca được phát hiện tại Việt Nam. Đây cũng là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tử vong ở phụ nữ trên toàn cầu. Chính vì vậy, khám tầm soát ung thư vú được xem là một biện pháp quan trọng, góp phần bảo vệ sức khỏe cho chị em phụ nữ.

Tầm quan trọng của tầm soát ung thư vú

Tầm soát ung thư vú là quá trình kiểm tra tuyến vú để phát hiện các dấu hiệu ung thư sớm ở những người có nguy cơ cao, dù chưa có triệu chứng bất thường xuất hiện.

Chủ động tầm soát ung thư vú mang đến nhiều lợi ích thiết thực như:

• Phát hiện bệnh sớm, tăng hiệu quả điều trị: Tầm soát ung thư vú giúp phát hiện các khối u hoặc dấu hiệu bất thường ngay từ giai đoạn đầu, khi chưa có triệu chứng rõ ràng, từ đó tăng khả năng điều trị thành công và kéo dài tuổi thọ.
• Giảm chi phí điều trị: Phát hiện bệnh sớm giúp giảm bớt chi phí điều trị đáng kể so với việc phát hiện bệnh ở giai đoạn muộn, khi các phương pháp điều trị phức tạp và tốn kém hơn.
• Bảo vệ sức khỏe lâu dài: Việc tầm soát định kỳ giúp phụ nữ yên tâm hơn về tình trạng sức khỏe của mình, phát hiện kịp thời các nguy cơ tiềm ẩn và có biện pháp phòng ngừa thích hợp.
• Nâng cao ý thức chăm sóc sức khỏe: Việc thực hiện tầm soát định kỳ giúp phụ nữ hình thành thói quen theo dõi sức khỏe và chủ động phòng ngừa bệnh tật, đặc biệt là những bệnh lý nguy hiểm như ung thư.
• Phát hiện các vấn đề khác ở tuyến vú: Ngoài phát hiện ung thư, tầm soát còn giúp nhận diện các bệnh lý lành tính khác như u xơ tuyến vú, nang vú hoặc các viêm nhiễm bất thường.

Những đối tượng nên sớm khám tầm soát ung thư vú

Phụ nữ từ 30 tuổi trở lên nên khám tầm soát ung thư vú định kỳ 6 tháng đến 1 năm/ 1 lần. Với phụ nữ thuộc nhóm đối tượng có nguy cơ cao mắc ung thư vú cần thực hiện tầm soát sớm hơn và thường xuyên hơn, bao gồm:

• Có người trong gia đình từng mắc bệnh ung thư vú hay ung thư buồng trứng.
• Từng mắc ung thư vú hay ung thư buồng trứng.
• Mẹ, chị em hoặc bản thân đã được xác định mang đột biến gen BRCA1/2.
• Có tiền sử xạ trị vào vùng ngực từ 10 đến 30 tuổi, hội chứng Li‐Fraumeni, hội chứng Cowden- Bannayan Riley-Ruvalcaba.
• Mắc một số hội chứng di truyền hoặc sử dụng liệu pháp nội tiết thay thế.
• Người có dấu hiệu liên quan đến ung thư vú như:
• Xuất hiện cục u không đau ở vú.
• Ngứa và phát ban kéo dài quanh núm vú.
• Chảy máu hoặc tiết dịch bất thường ở núm vú.
• Vùng da trên vú sưng và dày lên.
• Vùng da trên vú sần vỏ cam hoặc nhăn nheo.
• Núm vú bị tụt hoặc lõm vào trong.

Khám tầm soát ung thư vú bằng cách nào?

Dưới đây là các cách tầm soát ung thư vú phổ biến mà chị em nên biết:

1. Tự khám vú tại nhà

Phụ nữ nên tự khám vú tại nhà mỗi tháng, bắt đầu từ tuổi 20. Đối với những chị em đang trong độ tuổi hành kinh, thời điểm lý tưởng là sau khi sạch kinh khoảng 5 ngày, khi mô vú mềm mại hơn giúp việc kiểm tra trở nên dễ dàng và chính xác hơn. Với phụ nữ đã mãn kinh, nên duy trì thói quen tự khám vú đều đặn mỗi tháng vào một ngày cố định. Ngoài ra, bạn cũng lưu ý nên chọn thời điểm thuận tiện, không gian yên tĩnh, cần có gương và đủ ánh sáng để quan sát rõ cũng như đánh giá tình trạng ngực một cách kỹ lưỡng.

• Bước 1: Ngồi hoặc đứng trước gương hai tay xuôi theo người. Quan sát kỹ xem có sự thay đổi về hình dạng và kích thước không.
• Bước 2: Đưa hai tay lên đầu nhìn kỹ vú từ các hướng khác nhau tìm sự thay đổi so với lần trước. Kiểm tra núm vú xem có tiết dịch lạ hay chảy máu không.
• Bước 3: Đưa tay phải ra sau đầu, dùng tay trái khám vú phải. Chụm các ngón tay lại, dùng phần phẳng của các ngón tay tìm kiếm khối u hoặc mảng dày bất thường nào khác. Làm tương tự với vú trái.
• Bước 4: Dùng ngón tay cái và ngón trỏ vê nhẹ núm vú, bóp nhẹ xem có tiết dịch lạ hay chảy máu không, lật đi lật lại kỹ quanh núm vú.
• Bước 5: Nằm ngửa trên giường, kê gối mỏng dưới vai trái và đưa bàn tay trái ra sau đầu. Dùng tay phải khám vú trái theo hướng dẫn như bước 3 và bước 4.
• Bước 6: Sau cùng, dùng phần mềm đầu các ngón tay khum lại miết, tìm xem có u, hạch ở hõm nách không.

Chỉ với 15 phút mỗi tháng, chị em đã tự giúp bản thân mình phát hiện sớm căn bệnh này. Thao tác này cực kỳ đơn giản và dễ làm.