Chế độ hưu trí
Người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện và bắt buộc đủ tuổi và đóng đủ thời gian quy định được hưởng chế độ hưu trí. Theo Luật BHXH 2024 sửa đổi áp dụng từ 1/7/2025, độ tuổi hưởng lương hưu được xác định là 61 tuổi 3 tháng với lao động nam và 56 tuổi 8 tháng với lao động nữ. Tuy nhiên, bạn cần lưu ý độ tuổi này sẽ không cố định mà sẽ tăng thêm 3 tháng/năm đối với lao động nam và 4 tháng/năm đối với lao động nữ.
Đồng thời, người lao động chỉ cần đóng BHXH đủ tối thiểu 15 năm trước khi nghỉ hưu thì sẽ được hưởng chế độ hưu trí. Mức hưởng cũng có một số điểm thay đổi như sau:
- Nữ: 45%.
- Nam: 40% nếu đóng đủ 15 năm đến dưới 20 năm, 45% với trường hợp tham gia đủ 20 năm.
Với đối tượng tham gia BHXH tự nguyện trước ngày 1/1/2021 và đóng đủ 20 năm thì có thể lựa chọn nhận lương hưu sớm hơn - 60 tuổi với nam và 55 tuổi với nữ.
>> Xem thêm: Điều kiện hưởng lương hưu theo chính sách BHXH mới nhất
Chế độ tử tuất
Chế độ tử tuất cũng là một trong những quyền lợi bảo hiểm xã hội mang đến cho người lao động và thân nhân. Theo đó, khi người tham gia BHXH bắt buộc hoặc BHXH tự nguyện qua đời, thân nhân sẽ được hưởng trợ cấp mai táng và trợ cấp tử tuất 1 lần hoặc hằng tháng theo quy định. Chế độ này không chỉ giúp giảm bớt gánh nặng tài chính cho gia đình người mất mà còn thể hiện tính nhân văn, tinh thần chia sẻ rủi ro mà chính sách BHXH hướng tới.
Bảng tóm tắt quyền lợi bảo hiểm xã hội áp dụng từ 01/07/2025
Chế độ |
Bảo hiểm xã hội bắt buộc |
Bảo hiểm xã hội tự nguyện |
Ốm đau |
✅ |
❌ |
Thai sản |
✅ |
✅ |
Tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp |
✅ |
❌ |
Hưu trí |
✅ |
✅ |
Tử tuất |
✅ |
✅ |
Nghĩa vụ và quyền lợi khi tham gia bảo hiểm xã hội
Khi tìm hiểu BHXH là gì, bên cạnh việc nắm bắt các chế độ được hưởng, người lao động cũng cần hiểu rõ nghĩa vụ phải thực hiện và quyền lợi chính đáng trong suốt quá trình tham gia. Nội dung sau đây sẽ giúp bạn hình dung đầy đủ và cụ thể hơn về 2 yếu tố quan trọng này:
Nghĩa vụ
Khoản 1 Điều 11 Luật BHXH 2024 nêu rõ về các nghĩa vụ mà người tham gia BHXH phải tuân thủ như:
- Đóng BHXH theo quy định.
- Theo dõi việc thực hiện trách nhiệm đóng BHXH của bản thân.
- Đảm bảo kê khai thông tin đăng ký tham gia BHXH chính xác, trung thực và đầy đủ theo đúng quy định.
Quyền lợi
Căn cứ Điều 12 Luật BHXH 2024, người lao động được hưởng các quyền lợi khi đóng bảo hiểm xã hội bao gồm:
- Từ chối thực hiện yêu cầu không đúng quy định của Luật BHXH.
- Được tạm dừng tham gia BHXH bắt buộc theo quy định tại Điều 37 Luật BHXH 2024.
- Được cơ quan BHXH hướng dẫn trình tự, thủ tục thực hiện BHXH.
- Được tuyên truyền, phổ biến về chính sách, pháp luật về BHXH.
- Có quyền khiếu nại, tố cáo và khởi kiện về BHXH theo đúng quy định của pháp luật.
>> Thông tin thêm: Khám phá 7 quyền lợi khi tham gia bảo hiểm nhân thọ
Mức đóng bảo hiểm xã hội mới nhất là bao nhiêu?
Điểm 2.6 Khoản 2 Điều 6 Quy trình ban hành kèm theo Quyết định 595/QĐ-BHXH 2027, mức tiền lương đóng BHXH tối thiểu không thấp hơn mức lương tối thiểu vùng tại thời điểm đóng. Quy định này áp dụng đối với người lao động làm công việc hoặc giữ chức danh đơn giản nhất trong điều kiện lao động bình thường. Theo đó, Nghị định 74/2024/NĐ-CP có nêu rõ mức lương tối thiểu vùng năm 2025 như bảng sau:
Vùng |
Vùng Mức lương tối thiểu tháng (Đơn vị: đồng/tháng) |
Vùng I |
4.960.000 |
Vùng II |
4.410.000 |
Vùng III |
3.860.000 |
Vùng IV |
3.450.000 |
Với trường hợp tham gia BHXH tự nguyện, Khoản 1 Điều 36 Luật BHXH 2024 quy định người tham gia đóng 22% mức thu nhập làm căn cứ đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất. Nhà nước có thể hỗ trợ một phần mức đóng tùy theo điều kiện kinh tế – xã hội và quy định từng thời kỳ.
Làm thế nào để có thể tham gia bảo hiểm xã hội?
Để tham gia BHXH, bạn đăng ký trực tiếp tại cơ quan BHXH, nộp hồ sơ qua bưu điện, hoặc thực hiện đăng ký trực tuyến qua Cổng Dịch vụ công quốc gia hoặc Cổng Dịch vụ công BHXH Việt Nam.
Nếu là BHXH bắt buộc, người sử dụng lao động sẽ đăng ký cho bạn; còn đối với BHXH tự nguyện, bạn có thể tự đăng ký tại cơ quan BHXH cấp huyện hoặc đăng ký trực tuyến. Cùng tìm hiểu chi tiết các thủ tục tham gia mỗi loại hình BHXH cụ thể:
Bảo hiểm xã hội bắt buộc
Nếu người lao động đang làm việc theo hợp đồng có thời hạn từ đủ 1 tháng trở lên thì sẽ được công ty đăng ký tham gia BHXH bắt buộc. Lúc này, bạn chỉ cần cung cấp đầy đủ thông tin khi được yêu cầu và kiểm tra, theo dõi việc đóng BHXH để đảm bảo quyền lợi của mình.