Yếu tố tâm lý
Ở giai đoạn dậy thì, trẻ mong muốn được khẳng định cái tôi của bản thân. Một số trẻ khẳng định thông qua chiều hướng tích cực như đặt mục tiêu và quyết tâm theo đuổi nó. Bên cạnh đó cũng có nhiều trẻ không hiểu được chính bản thân mình, dễ sa ngã và lựa chọn khẳng định cái tôi thông qua những hành vi tiêu cực như quậy phá, đua đòi,... Nếu bạn không kịp thời chỉ dẫn, phân tích đúng sai thì các biểu hiện tiêu cực của trẻ sẽ dần trở thành lối mòn trong tính cách. Điều này sẽ tác động xấu đến phẩm chất và sự phát triển của con trong tương lai.
Bên cạnh đó, nhiều trường hợp trẻ nổi loạn do bố mẹ áp lực tiền bạc, thường xuyên mâu thuẫn hoặc gặp sự cố phá sản. Những sự việc này ảnh hưởng lớn đến tâm lý khiến trẻ có xu hướng đối đầu với cha mẹ. Thậm chí, chúng sử dụng các phương pháp ‘nói ngược’, ‘mâu thuẫn’ để bày tỏ cảm xúc và ý kiến của mình.
Yếu tố xã hội
Ngoài hai nguyên nhân kể trên, trường học cũng là một yếu tố quan trọng tác động đến hội chứng đua đòi của tuổi mới lớn. Như lời Thạc sĩ tâm lý Phùng Thị Hiên chia sẻ: ‘Ngoài sự nỗ lực của bản thân và gia đình trong việc nhìn nhận và thay đổi cách ứng xử với con, thì một môi trường học tập phù hợp cũng rất có giá trị để con rèn luyện tính tự giác.’ Nếu con trẻ cảm giác nội quy nhà trường quá cứng nhắc, nghiêm khắc thì chúng sẽ cảm thấy mệt mỏi và muốn nổi loạn.
Bên cạnh đó, trong giai đoạn dậy thì trẻ có xu hướng xem trọng mối quan hệ bạn bè, sợ bị cô lập và tẩy chay. Vậy nên, nếu không may tiếp xúc với bạn bè xấu thì con sẽ chủ động nổi loạn cùng họ. Điều này khiến trẻ dần sa đà vào những hành vi xấu hay có suy nghĩ lệch lạc.
Nhận biết sớm dấu hiệu nổi loạn tuổi dậy thì
Khi bị rối loạn tâm lý tuổi dậy thì, trẻ sẽ có các biểu hiện sau:
Biểu hiện về hành vi
Trẻ có những biểu hiện rối loạn hành vi như thách thức, chống đối, không tuân thủ quy tắc, không nghe lời hoặc thường xuyên gây gổ đánh nhau với bạn bè. Bên cạnh đó, một số trẻ có hành vi trốn tránh, tự cô lập bản thân như không tham gia hoạt động tập thể, không giao tiếp với người thân và bạn bè. Ngoài ra, trẻ còn có xu hướng thay đổi phong cách ăn mặc, thói quen sinh hoạt, sở thích,... một cách đột ngột.
Biểu hiện về cảm xúc
Trẻ thể hiện các cảm xúc một cách mạnh mẽ, thất thường và khó kiểm soát nỗi buồn, lo lắng, sợ hãi, tức giận cũng như vui sướng. Bên cạnh đó, trẻ thường xuyên có suy nghĩ tiêu cực, bi quan hoặc tự hủy hoại bản thân. Thậm chí, trẻ có thể thực hiện những hành vi không đúng lứa tuổi như uống rượu, hút thuốc,...
Biểu hiện về học tập
Trẻ nổi loạn thường mất hứng thú với việc học tập với các biểu hiện như không chú ý nghe giảng bài, không hoàn thành bài tập hoặc trốn tiết học. Điều này khiến trẻ điểm số của con luôn thấp so với bạn bè đồng trang lứa. Ngoài ra, trẻ còn có xu hướng không tôn trọng, hợp tác với thầy cô; thường xuyên bắt nạt bạn bè,...
>>> Tham khảo thêm: Bạo lực học đường là gì? Phân loại, biểu hiện và giải pháp
Khi trẻ nổi loạn tuổi dậy thì, cha mẹ nên làm gì để thấu hiểu con?
Bạn không thể chỉ áp dụng một giải pháp để giúp con thoát khỏi hội chứng nổi loạn tuổi mới lớn. Hãy xem đó là một hành trình dài với nhiều giải pháp phối hợp với nhau, để con bạn có thể phát triển và trưởng thành đúng cách.